P. E. Wernon Struktura zdolności ma
charakter hierarchiczny: na szczycie znajduje się znany już czynnik
(G), tu czynnik I-go rzędu, a na dole znajdują się czynniki specyficzne
V-go rzędu przejawiające się w konkretnych czynnościach posiadających
swą specyfikę w zależności od rodzaju czynności. Pomiędzy tymi
poziomami znajdują się poziomy pośrednie: II-gi rząd (czynniki grupowe)
obejmują z jednej strony czynniki werbalne (W), z drugiej zaś
praktyczne (P). Wspomniane dwa czynniki dzielą się na czynniki grupowe
o węższym zakresie (III rząd): i tak w obrębie czynnika werbalnego
wydzielono czynnik słowny (S) liczbowy (L) i szkolny (E), a w obrębie
czynnika praktycznego czynnik sprawności mechanicznej (M), przestrzenny
(O) i manualny (V). Te czynniki dzielą się na liczne grupy (IV-go
rzędu), z których dopiero wyodrębniają się czynniki specyficzne.
Zdolności specjalne. :
zdolności to maksymalne możliwości
człowieka przez co rozumiemy górną granicę poziomu sprawności
(efektywności) działania, którą może on osiągnąć, jeśli stworzy
mu się odpowiednie warunki i zapewni odpowiedni trening
a. uzdolnienie jest to wynik
współdziałania odpowiednich zdolności, wiadomości i
umiejętności. Odnoszą się one do aktualnie osiąganego wyniku lub
rozpatrujemy je, jako różnice indywidualne między jednostkami z
punktu widzenia tego, co one potrafią zrobić w chwili obecnej
b. zdolności specjalne odnoszą się do
możliwości wykonywania ściśle określonych czynności (np. Zdolności
muzyczne)
