Home ::Realisations :: Photo :: Texts :: About Me 
 


Jacek Korbus - publikacje

Jacek Korbus Blog Jacka Korbusa
   
  • Tekst opublikowany nosi tytuł:
    "Wartości pedagogiczne i artystyczne brukselskiej rzeźby publicznej"      współautorzy książki: Profesorowie wielu polskich uczelni specjalizujący się w zakresie pedagogiki kultury. Wydawnictwo UMCS
  • Pedagogika kultury, red. Prof. dr hab. Janusz Gajda, praca zbiorowa
Przestrzeń w rozumieniu i odczuwaniu, rzeźbiarza ma znaczenie fundamentalne, bowiem stanowi kategorie zjawisk dziejących się w trzech wymiarach. Długość, wysokość i szerokość determinują formę i zdecydowanie odróżniają malarstwo od rzeźby. Dzieło rzeźbiarskie ma jeszcze jeden istotny aspekt jest nim czas. Dzieło powstaje w czasie, „staje się w nim.” Kategorie: przestrzenności i trwania przedłużają fizyczny byt poza granice istnienia specyficzne dla innych form artystycznych. Artysta rozważa dzieło w czasie. Rodzi się ono pierwotnie w głębi jego świadomości jako odczucie przestrzenności by nabrać indywidualnych kształtów i kierunków. Poprzez czas, „zwierciadło - soczewkę” oglądamy ciągle tę samą, niedoskonałą aczkolwiek udoskonalana formę. Jest ona zarówno przestrzenią samą w sobie o cechach fizycznych jak i metaforą conditio humana. Czymże jest, więc przestrzenny – rzeźbiarski ogląd rzeczy i budowa formy? Czy jest to tylko manifestacja odmienności formy fizycznej rzeczy? Przestrzeń w rzeźbie to tworzenie przedmiotu – zjawiska kulturowego. Jest wyznaczaniem miejsca o cechach fizycznych i systemie odniesień kulturowych bazujących o koordynaty przestrzenne. Bardzo często miejsce stworzone w wyniku działań rzeźbiarskich zawiera w sobie pierwiastek sacrum. Rzeźba jako specyficzna forma wypowiedzi człowieka na temat świata zrodziła się z doznania i przeżycia trwałości i fizyczności gór, kamieni, głazów. Odczuwanych jako tajemnicze i niekiedy określanych jako święte. Stąd częste czczenie świętych miejsc, kamieni, gołoborzy, gór. Tworzenie rzeźby, formy rzeźbiarskiej ma w sobie element mistycznego przeżycia świata. Rzeźba jako dzieło artystyczne bazuje, więc na odczuciu, refleksji nad czasem. Jest zastanowieniem się człowieka nad przemijaniem oraz naturalnym brakiem ostatecznych rozstrzygnięć, co do początku i końca naszego istnienia stąd próba utrwalenia jednostkowego, chwilowego, indywidualnego spojrzenia na świat w materiale trwałym. Można wyróżnić kilka istotnych momentów cechujących przestrzenność dzieła rzeźbiarskiego. Temporalność spuścizny rzeźbiarskiej twórcy – wyznaczanie przestrzeni refleksji. Praca nad formą dzieje się w czasie i zespala w jedną całość, poszczególne doświadczenia, szkice, dzieła, utwory w jeden utwór określający artystę jako indywiduum artystyczne to jest osobę posługującą się takim a nie innym językiem wypowiedzi. Praca jest procesem kształtowania ciągłego, bez zwieńczenia w jakimkolwiek dziele. Mówienie o szczytowym punkcie rozwoju formy w odniesieniu do twórczości artysty jest uprawnione, gdy takie sądy głosi sam autor dzieła on, bowiem określa sam siebie i swoje dążenia zna cel. Wszelkie określenia dokonywane „z zewnątrz” niejako świata artysty – twórcy są sądami subiektywnymi wypowiadanymi z perspektywy widza – konsumenta niejako. Proces konstruowania dzieła – formy rzeźbiarskiej ma charakter ciągły i przerywa go koniec życia artysty. Przerwaniu ulega wówczas ciąg refleksji nad formą najwłaściwszą, najbardziej adekwatną w stosunku do cech indywidualnych – osobowościowych artysty. Rzeźbiarz pozostawia zespół przedmiotów stanowiących materialny zapis ciągu myślowego o charakterze sekwencyjnym, niejako każde „zdanie” – fraza myślowa, kończy się ujęciem problemu w formie przestrzennej stanowiącej fizyczną i znakową kwintesencję zakończonej pracy myślowej zapoczątkowanej w momencie zakończenia poprzedniego dzieła. W zasadzie nie można, więc wyodrębnić dzieł szczytowych popularnie nazywanych najlepszymi, bowiem jedyny klucz do oceny własnej wypowiedzi ma jej autor. System form przestrzennych kreowany jest najczęściej intuicyjnie i bez refleksji intelektualnej, co nie wyklucza faktu, iż właśnie odczucia, co do przestrzenności decydują o tym czy artysta stworzone dzieło zaakceptuje czy też nie. Ocena dzieła przez osoby postronne w zakresie kompozycji, stylu oraz innych cech jest sprawą odmienną i wspomnieć tu można na konflikt natura – kultura jako tezę nadającą ton temu problemowi. W procesie kształtowania się wizji artystycznej istnieją różne kierunki, tendencje myślowe, wątki, refleksje skoncentrowane w poszczególnych dziełach rzeźby utworzonych w czasie i ustalonych w formach fizycznych. Te ingredienty myśli stanowią podstawę dla kreowania dzieł jednostkowych. Poszczególne dzieła fizyczne są właśnie „kondensacją” tychże jednostek myśli. Przestrzeń dzieł jest całością „rozwiniętą” w czasie, odnoszą się one do jednego dzieła – w wirtualnej przestrzeni myśli. Przestrzeń dzieł ma charakter temporalny odróżnia się od przestrzeni fizycznej jednego dzieła oraz od wyobrażonej przestrzennej strukturze formy, do której artysta zmierza w swych dążeniach. Jack Korbus
Schriptores   
   
  • Tekst "Rzeźba" opublikowany w  wydawnictwie Spinacz -
    ACK Lublin Akademickiego Centrum Kultury Lublin      www.ack.lublin.pl  
  • Tekst w katalogu wystawy indywidualnej w Galerii JAG prowadzonej przez prof. dr hab. Janusza Gajdę 
  • Wewnątrz tekst opatrzony zdjęciami poświęcony Drodze Krzyżowej projektowanej i wykonanej przez Jacka Korbusa; tekst w katalogu poświęconym Sanktuarium Matki Boskiej Parczewskiej, wydanym na okoliczność  podniesienia Bazyliki w  Parczewie do godności Kolegiaty w 10.05.2008 roku.



  • Folder poświęcony Drodze Krzyżowej projektowanej i wykonanej przez Jacka Korbusa wydany staraniem Bazyliki w Parczewie.




     

Fragment tekstu J. Korbusa "Respublika"  
w formie wywiadu  opublikowany przez  lubelskie 
pismo kulturalne:  Scriptores 
w  jednym z  monograficznych numerów (nr 29) 
Jacek Korbus:

Mówiąc krótko, jest to sztuka w przestrzeniach publicznych przy czym najczęściej ma się tu na myśli miasta. Sam problem istnienia sztuki publicznej jest oczywiście tak stary jak same miasta, ale trzeba pamiętać, że w wieku dwudziestym zaszły istotne zmiany zarówno w rozumieniu sztuki jak i urbanistyki. Dawniej ludzie tworzyli sztukę i umieszczali ją w przestrzeni publicznej. Uważali, że tworzy ona pewien dobrostan w sensie psychicznym czy duchowym. Obecnie ta świadomość jest pogłębiona o teorię percepcji sztuki, jej logiki, filozofii a także wychowania przez sztukę. Stało się tak po pierwsze za sprawą artystów o zacięciu teoretycznym i konceptualnym takich jak Marcel Duchamp. Dzięki nim sztuka jako taka nabrała zupełnie nowych znaczeń. Po drugie miasta stały się i dalej się stają w sensie urbanistycznym coraz bardziej agresywne, czemu z kolei towarzyszy rosnąca świadomość planistów na temat uczestnictwa mieszkańców w ich życiu.Na skutek tych przemian to, co dziś rozumiemy przez sztukę publiczną zyskało odrębne znaczenie i specyfikę. Pierwsze dyskusje na ten temat pojawiły się w latach 70 dwudziestego wieku w zachodniej Europie, kiedy zaczęto traktować sztukę publiczną jako rodzaj edukacji kulturalnej, pedagogiki wartości. Ten jej walor istniał zawsze, ale obecnie kładzie się nacisk na ten aspekt istnienia sztuki. Wystarczy tutaj wspomnieć prace Herberta Rcada, który pisał, iż rzeźba działa wychowawczo poprzez swoją przestrzenność i ustawienie w kontekście miasta. U nas natomiast o wychowaniu przez sztukę – w tym ikoniczność miasta - pisała Irena Wojnar, profesor Maria Gołaszewska czy Mieczysław Porębski. Cechą sztuki publicznej jest także to, że powstaje w powiązaniu z aktywnością danej społeczności. Kiedyś wyrażała ona konkretne zainteresowania wpływowych i majętnych osób ukazywała ich pozycję, sławiła czyny, chwaliła Boga. Dziś pojawiła się rzeźba abstrakcyjna, która wyraża refleksje samego twórcy na temat formy przestrzeni, kondycji człowieka w odniesieniu do świata, kosmosu, sfery wartości. To skłania ludzi do demokratyzacji życia i poszanowania odmiennego punktu widzenia, humanizmu w codzienności ludzkich postaw.

Czy nie można opisać sztuki publicznej nieco prostszym językiem? Bądź co bądź ma ona być dla wszystkich, a nie tylko dla specjalistów.

Prawdziwa sztuka zawsze wymaga dążenia ku samodoskonaleniu a więc zakłada pewną elitarność. Pedagogika sztuki także wymaga pewnego poznawczego trudu. Jednakże można uwypuklić pewien jej sens poprzez konfrontację z propagandą czy reklamą. Są to podobne sytuacje z tą różnicą, że sztuka publiczna działa o wiele delikatniejszymi środkami i dotyka subtelniejszych i ważniejszych spraw – sztuka w mieście to wychowanie w duchu wartości, humanizmu. Reklama jest propagandą konsumpcji. Będziemy bliżej prawdy o sztuce publicznej, jeżeli spojrzymy na rzeźbę abstrakcyjną. Ona też się do czegoś odnosi, ale pytanie, do czego? Można założyć, że jest refleksją nad społecznym i jednostkowym bytem człowieka albo na przykład odzwierciedleniem naszej świadomości przestrzennej. Zaczynamy wchodzić w refleksje artystyczne i teoretyczne. Pytamy o sens tej rzeźby o sens sztuki i zaczyna się jej wychowawcze działanie. Czym ona w zasadzie jest? Dlaczego nas frapuje? Dlaczego jakieś wartości w ogóle są w stanie do nas dotrzeć, poruszyć nasz byt? Najistotniejsze w pedagogice kultury jest to, że poprzez takie dociekania z kontaktu ze sztuką ludzie wynoszą coś dla siebie, dla własnego rozwoju duchowego, intelektualnego, społecznego i psychologicznego.


cd tekstu ...


Konferencja poświęcona sztuce publicznej w
Trybunale Koronnym w Lublinie,
Jacek Korbus wygłosił prelekcję o współczesnej rzeźbie
w mieście rozpoczynając konferencję.

Copyrights © Jacek Korbus